Ipsc

iPSC

iPSC staat voor induced pluripotent stem cells, oftewel volwassen lichaamscellen die in het laboratorium teruggebracht zijn naar een toestand waarin ze zich nog in bijna elk celtype kunnen veranderen. Onderzoekers halen bijvoorbeeld huid- of bloedcellen en zetten ze met specifieke factoren om in deze 'pluripotente' staat. Dat betekent dat ze, net als embryonale stamcellen, kunnen delen en zich differentiëren tot hartcellen, zenuwcellen of andere weefsels. Het grote voordeel is dat zulke cellen gemaakt kunnen worden van de eigen patiënt, wat toekomstige behandelingen persoonlijker en mogelijk veiliger maakt. iPSC's worden veel gebruikt om ziektes in een schaaltje te bestuderen en om medicijnen te testen op cellen die het ziektebeeld van een specifieke persoon dragen. Tegelijk zijn er uitdagingen: omprogrammering is complex en er bestaat risico op afwijkende groei of tumoren als niet alle cellen goed gecontroleerd worden. Daarom wordt er veel onderzoek gedaan naar veiligere methoden en naar hoe die cellen betrouwbaar kunnen worden gebruikt in de kliniek. iPSC-technologie heeft ook ethische voordelen omdat er geen embryo's voor nodig zijn, maar wetgeving en goede protocollen blijven belangrijk. In de toekomst kunnen iPSC's bijdragen aan gepersonaliseerde geneeskunde, beter begrip van erfelijke ziekten en mogelijk aan herstel van beschadigde weefsels. Voor nu bieden ze vooral krachtige mogelijkheden in onderzoek en voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.