Khả dụng sinh học

khả dụng sinh học

Khả dụng sinh học là tỷ lệ và tốc độ mà một chất (như thuốc hoặc dinh dưỡng) được hấp thu vào cơ thể và tới được vị trí cần tác dụng. Khi một chất được đưa vào cơ thể bằng các cách khác nhau (uống, tiêm, bôi ngoài da...), chỉ một phần thực sự đi vào tuần hoàn chung và có thể dùng được bởi cơ quan đích. Yếu tố ảnh hưởng gồm cách dùng, độ hòa tan, sự phân hủy ở ruột hoặc gan trước khi vào tuần hoàn, tương tác với thức ăn và công thức bào chế. Khả dụng sinh học quyết định liều lượng hiệu quả: nếu một chất có khả dụng thấp, cần điều chỉnh liều hoặc dùng dạng bào chế khác để đạt hiệu quả. Vì lý do này, nhà sản xuất thường thiết kế các dạng viên nén, nhũ tương, nang hoặc công nghệ hạt nano để cải thiện hấp thu. Hiểu rõ khái niệm này giúp người dùng và bác sĩ lựa chọn phương pháp dùng thuốc hay bổ sung phù hợp để đạt mục tiêu điều trị. Ngoài ra, một số biện pháp đơn giản như dùng cùng chất béo hoặc tránh một số thực phẩm có thể làm thay đổi mức hấp thu. Tổng thể, khả dụng sinh học là yếu tố then chốt để đánh giá hiệu quả thực tế của một hoạt chất trong cơ thể chứ không chỉ dựa trên liều lượng trên nhãn.