Biobeschikbaarheid

biobeschikbaarheid

Biobeschikbaarheid beschrijft hoeveel van een ingenomen stof daadwerkelijk in de bloedbaan en bij het doelweefsel terechtkomt in een actieve vorm. Het geldt voor medicijnen, supplementen en voedingsstoffen en bepaalt of een stof haar gewenste effect kan uitoefenen. Bij toediening via de mond kan veel van een stof verloren gaan door afbraak in de maag, darmen of door de lever voor het de bloedbaan bereikt. Eigenschappen van de stof zelf, zoals oplosbaarheid en stabiliteit, maar ook de formulering en andere stoffen in de maaltijd beïnvloeden de beschikbaarheid. Daarom reageren twee mensen soms anders op dezelfde pil of hetzelfde supplement, en kan een hogere dosis soms nodig zijn om hetzelfde effect te bereiken. Onderzoekers meten biobeschikbaarheid met bloedmetingen en vergelijken zo verschillende toedieningsvormen of preparaten. Verbeteringen in formuleringen — zoals liposomen, microsferen of prodrugs — zijn ontwikkeld om de opname en het transport van actieve stoffen te verhogen. Voor sommige geneesmiddelen is het verschil tussen een goed en slecht resultaat direct gerelateerd aan de biobeschikbaarheid. Bij gebruik van supplementen is het verstandig te letten op vorm en aanwijzingen die aangeven hoe goed een stof opgenomen wordt. Door rekening te houden met biobeschikbaarheid kun je betere keuzes maken over dosering, timing en het combineren met voedsel of andere middelen.