Tính dẻo thần kinh

tính dẻo thần kinh

Tính dẻo thần kinh là khả năng của não thay đổi cấu trúc và chức năng để thích nghi với kinh nghiệm, học hỏi hoặc sau khi chịu tổn thương. Điều này bao gồm việc các kết nối giữa nơ-ron mạnh lên hoặc yếu đi, sinh nơ-ron mới ở một số vùng nhất định, và tái sắp xếp bản đồ chức năng của vỏ não. Nhờ tính dẻo, trẻ em học ngôn ngữ và kỹ năng vận động, trong khi người lớn vẫn có thể học kỹ năng mới hoặc thay đổi thói quen. Khi có tổn thương thần kinh, tính dẻo cho phép các vùng còn khỏe đảm nhận phần nhiệm vụ của vùng bị hỏng, góp phần vào phục hồi một phần chức năng. Khả năng này không phải lúc nào cũng giống nhau; nó thay đổi theo tuổi, mức độ tổn thương, môi trường kích thích và phương pháp can thiệp. Các biện pháp phục hồi như luyện tập chuyên biệt, liệu pháp hành vi và một số kỹ thuật can thiệp y học tận dụng tính dẻo để nâng cao kết quả. Tuy nhiên, tính dẻo cũng có thể dẫn đến thay đổi không mong muốn nếu não học thói quen xấu hoặc phản ứng quá mức. Hiểu rõ cơ chế của tính dẻo giúp thiết kế chương trình phục hồi hợp lý, lựa chọn thời điểm can thiệp và dự đoán khả năng hồi phục. Tóm lại, tính dẻo thần kinh là nền tảng cho mọi học tập, thích nghi và phục hồi của não bộ suốt đời, và khai thác nó đúng cách có thể cải thiện chất lượng sống.