Gốc tự do

gốc tự do

Gốc tự do là những phân tử hoặc nguyên tử có electron chưa ghép đôi, làm cho chúng rất phản ứng và dễ tham gia các phản ứng hóa học. Trong cơ thể, những gốc này thường xuất hiện dưới dạng các phân tử oxy phản ứng hoặc các loại nitơ phản ứng. Chúng sinh ra tự nhiên khi tế bào dùng oxy để tạo năng lượng, và cũng do các yếu tố bên ngoài như tia UV, khói thuốc và ô nhiễm. Gốc tự do có ích khi tham gia vào các quá trình như tiêu diệt vi khuẩn trong hệ miễn dịch và truyền tín hiệu tế bào. Tuy nhiên khi xuất hiện quá nhiều, chúng tấn công các cấu trúc tế bào như màng, protein và DNA, gây hư hại và rối loạn chức năng. Sự tích tụ tổn thương do gốc tự do là một trong những cơ chế góp phần vào lão hóa và nhiều bệnh mãn tính. Cơ thể có các cơ chế trung hòa gốc tự do bằng enzym và chất chống oxy hóa tự nhiên, nhưng nguồn dinh dưỡng cũng góp phần quan trọng. Ăn thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, tránh tiếp xúc với khói và ô nhiễm, và tập thể dục điều độ giúp giảm gánh nặng từ gốc tự do. Biết về gốc tự do giúp ta hiểu vì sao một số thói quen hằng ngày có thể gây hại cho sức khỏe theo thời gian. Mục tiêu không phải loại bỏ hoàn toàn chúng mà là giữ chúng ở mức hợp lý để cơ thể vừa phòng chống mầm bệnh vừa tránh tổn thương quá mức.