Co thắt mạch

co thắt mạch

Co thắt mạch là hiện tượng các cơ trơn ở thành mạch máu co lại khiến lòng mạch hẹp và lưu lượng máu giảm. Hiện tượng này có thể xảy ra ở mạch lớn hoặc mạch nhỏ, diễn ra tạm thời hoặc kéo dài tùy nguyên nhân. Nguyên nhân thường gặp gồm phản ứng với lạnh, stress, tác dụng phụ của một số thuốc, rối loạn điều hòa thần kinh hoặc tổn thương lớp nội mô của mạch. Khi mạch co thắt, mô phía sau mạch có thể bị thiếu oxy và dưỡng chất, dẫn đến đau, tê hoặc suy giảm chức năng của vùng đó. Trong một số cơ quan nhạy cảm, giảm tưới máu do co thắt mạch có thể góp phần vào các rối loạn mạn tính và làm nặng thêm triệu chứng. Triệu chứng của co thắt mạch có thể bao gồm thay đổi màu sắc da, cảm giác lạnh, đau vùng tổn thương hoặc giảm chức năng tạm thời của cơ quan liên quan. Chẩn đoán dựa vào khám lâm sàng, đo lưu lượng máu và loại trừ các nguyên nhân khác; đôi khi cần thêm xét nghiệm chuyên sâu để xác định căn nguyên. Điều trị tập trung vào loại bỏ yếu tố kích thích, dùng thuốc giãn mạch khi cần và cải thiện dinh dưỡng mạch máu, cùng những biện pháp hỗ trợ như giữ ấm và giảm stress. Phòng ngừa và kiểm soát tốt có thể giảm nguy cơ tổn thương lâu dài cho mô và cơ quan. Hiểu rõ cơ chế co thắt mạch giúp chọn lựa giải pháp phù hợp, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.