Chất gây oxy hóa

chất gây oxy hóa

Chất gây oxy hóa là những phân tử hoặc hợp chất có khả năng nhận electron từ các phân tử khác, làm thay đổi cấu trúc và chức năng của chúng. Các ví dụ phổ biến bao gồm gốc tự do như gốc hydroxyl, peroxit và các phân tử oxy phản ứng. Những chất này xuất hiện tự nhiên trong cơ thể khi tế bào sử dụng oxy để tạo năng lượng, hoặc đến từ môi trường như khói thuốc, ô nhiễm và một số hóa chất. Ở mức độ thấp hoặc trong thời gian ngắn, chúng đóng vai trò quan trọng trong các quá trình bình thường như tín hiệu tế bào và tiêu diệt mầm bệnh. Tuy nhiên khi chúng xuất hiện quá nhiều so với khả năng chống lại của cơ thể, sẽ xảy ra tình trạng stress oxy hóa, gây tổn thương DNA, protein và lipid. Stress oxy hóa được xem là một yếu tố góp phần vào lão hóa và nhiều bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư, suy giảm thần kinh và các bệnh viêm. Cân bằng giữa các chất gây oxy hóa và chất chống oxy hóa là yếu tố then chốt để duy trì sức khỏe. Có thể giảm tác hại của chúng bằng cách ăn nhiều rau củ trái cây giàu chất chống oxy hóa, tránh khói thuốc và ô nhiễm, và kiểm soát stress cùng các bệnh mạn tính. Trong y học và nghiên cứu, việc đo mức oxy hóa và khả năng chống oxy hóa giúp đánh giá nguy cơ bệnh và hiệu quả điều trị. Hiểu bản chất và nguồn gốc của những chất này giúp mỗi người có cách phòng tránh phù hợp để giảm rủi ro tổn thương tế bào.