Serbest radikaller

serbest radikaller

Serbest radikaller, dengesiz elektron yapısına sahip ve çevresindeki moleküllerden elektron çalmaya eğilimli atom veya moleküllerdir. Bu yapı onları çok reaktif yapar ve zincirleme kimyasal reaksiyonlara yol açabilir. Vücutta normal metabolik süreçler, enfeksiyonla savaşan hücreler ve güneş ışığı ya da kirleticiler gibi dış etkenler serbest radikal üretimine neden olur. Birkaç serbest radikal kısa süreli fayda sağlayabilir; örneğin bağışıklık hücreleri mikropları yok ederken bunları kullanır. Ancak üretim çok arttığında veya savunma mekanizmaları yetersiz kaldığında çevrelerindeki yağları, proteinleri ve DNA'yı tahrip edebilirler. Bu hasar hücre işlevlerini bozar ve iltihaplanma, doku hasarı ile kronik hastalık riskini artırır. Serbest radikallerle savaşmak için vücutta doğal savunmalar ve bazı besinlerde bulunan koruyucu moleküller bulunur. Sağlıklı beslenme, sigaradan kaçınma ve güneşten korunma gibi yaşam tarzı seçimleri serbest radikal üretimini azaltmaya yardımcı olabilir. Çok yüksek maruziyet veya uzun süreli dengesizlik bazı hastalıkların gelişimine katkıda bulunabilir. Özetle, serbest radikaller hem yaşamın doğal bir parçası hem de kontrolsüz olduklarında sağlığa zarar verebilecek reaktif kimyasal türlerdir.